پلاستیک گلخانه

راهنمای خرید پلاستیک گلخانه‌

برای داشتن یک گلخانه موفق، انتخاب پوشش مناسب اهمیت زیادی دارد. پلاستیک گلخانه‌ای به‌عنوان پوشش اصلی سقف و دیواره‌ها، نقش حیاتی در کنترل دما، رطوبت و نور ایفا می‌کند. در ادامه، مهم‌ترین نکاتی که هنگام خرید باید مدنظر قرار دهید را مرور می‌کنیم:

۱. نوع پلاستیک را با دقت انتخاب کنید: پلاستیک‌های گلخانه‌ای معمولاً با ویژگی‌هایی مانند ضد UV، ضد بخار (Anti-Fog) یا حفظ گرمای شب (IR) تولید می‌شوند. هر یک از این ویژگی‌ها برای شرایط خاصی طراحی شده‌اند و تأثیر مستقیمی بر عملکرد گلخانه دارند.

۲. ضخامت مناسب را در نظر بگیرید: پلاستیک‌ها در ضخامت‌های مختلف تولید می‌شوند؛ رایج‌ترین آن‌ها بین 120 تا 220 میکرون است. ضخامت بالاتر باعث مقاومت بیشتر در برابر باد، باران و تابش خورشید می‌شود.

۳. میزان عبور نور اهمیت دارد: پلاستیک باید بتواند نور کافی (معمولاً بین 85 تا 90 درصد) را عبور دهد تا فرآیند فتوسنتز در گیاهان به خوبی انجام شود.

۴. ابعاد رول با گلخانه هماهنگ باشد: قبل از خرید، اندازه دقیق گلخانه را محاسبه کنید. رول‌ها در عرض‌های متنوعی تولید می‌شوند و انتخاب اندازه اشتباه ممکن است باعث اتلاف وقت و هزینه شود.

۵. به طول عمر و گارانتی توجه کنید: بیشتر پلاستیک‌های باکیفیت دارای عمر مفید بین 2 تا 5 سال هستند. وجود گارانتی می‌تواند خیال شما را از بابت کیفیت آسوده کند.

۶. شرایط آب‌وهوایی منطقه را در نظر بگیرید: در مناطق سردسیر، بهتر است از پلاستیک‌های IRدار و ضخیم استفاده کنید. برای مناطق گرم‌تر، مقاومت در برابر UV اهمیت بیشتری دارد.

۷. برند معتبر خریداری کنید: خرید از تولیدکنندگان شناخته‌شده باعث می‌شود از کیفیت محصول، خدمات پس از فروش و دوام واقعی آن مطمئن باشید.

ویژگی‌های بهترین پلاستیک گلخانه‌ ای و معرفی برندها

«بهترین» برای همه یکسان نیست؛ بسته به آب‌وهوا، نوع کشت، بودجه و برنامه نگهداری، ترکیب بهینه فرق می‌کند. با این حال چند شاخص فنی را می‌توان معیار انتخاب قرار داد.

ویژگی‌های کلیدی

• ضخامت استاندارد: برای کار حرفه‌ای معمولاً ۲۰۰ تا ۲۲۰ میکرون؛ برای پروژه‌های سبک ۱۵۰ تا ۱۸۰ میکرون.
• ساختار چندلایه: ۳ تا ۵ لایه برای استحکام، پایداری نوری و عملکرد حرارتی بهتر.
• افزودنی UV: بالا بردن دوام در برابر نور خورشید و جلوگیری از زردشدگی و شکنندگی زودرس.
• ضد مه (Anti-Fog): عبور نور پایدار در صبح‌های مرطوب و کاهش چکه روی گیاه.
• کنترل مادون‌قرمز (IR): کاهش اتلاف گرما در شب و مهار داغی روز.
• افزودنی‌های عملکردی دیگر: آنتی‌باکتری/آنتی‌ویروس، ضد استاتیک (کاهش جذب گردوغبار)، پوشش‌های تمیزشونده.
• شفافیت نوری مناسب: عبور نور بالا (معمولاً هدف ≥۸۵٪) با پخش نور مناسب برای فتوسنتز یکنواخت.
• مقاومت مکانیکی: استحکام کششی و پارگی مناسب، مخصوصاً برای مناطق بادخیز/برفی.

جدول مقایسهٔ ویژگی‌ها و اثر هر نایلون گلخانه

ویژگی	اثر اصلی	برای چه شرایطی ضروری‌تر است؟
UV	افزایش عمر مفید، جلوگیری از تخریب نوری	مناطق پرنور و گرم، سازه‌های دائمی
Anti-Fog	حفظ عبور نور در رطوبت، کاهش بیماری قارچی	نواحی مرطوب، کشت پرتراکم
IR	کاهش داغی روز، نگهداری گرما در شب	سردسیرها و نوسان دمایی شدید
چندلایه (۳–۵)	پایداری مکانیکی و نوری بهتر	صنعتی/بادخیز/سازه‌های بزرگ
شفافیت و پخش نور	نور یکنواخت، فتوسنتز پایدار	اکثر کشت‌ها، خصوصاً تولید تجاری

جدول انتخاب سریع

شرایط/هدف	پیشنهاد ترکیب
گرمای روز بالا و سرمای شب	سه‌لایه یا پنج‌لایه ۲۰۰–۲۲۰µm + UV + IR
رطوبت صبحگاهی و افت نور	سه‌لایه ۱۸۰–۲۲۰µm + UV + Anti-Fog
بادخیز/برف‌گیر	پنج‌لایه ۲۲۰–۲۶۰µm + UV (و در صورت نیاز IR)
کشت خانگی/موقت	۱۵۰–۱۸۰µm با UV پایه
حداکثر یکنواختی نور	LD (پخش‌کننده نور) + UV، ضخامت ۱۸۰–۲۲۰µm

ضخامت و عرض پلاستیک گلخانه‌

ضخامت و عرض نایلون عریض گلخانه‌ از مهم‌ترین شاخص‌های فنی هستند که مستقیماً بر دوام، عبور نور، مقاومت مکانیکی و حتی هزینه نهایی اثر می‌گذارند. انتخاب اشتباه می‌تواند باعث کاهش عمر مفید پوشش یا افزایش هزینه‌های غیرضروری شود.

ضخامت‌های رایج و کاربرد پلاستیک گلخانه‌

• ۸۰ تا ۱۵۰ میکرون: سبک، ارزان، مناسب پوشش موقت، دوام کم در برابر نور خورشید.
• ۱۵۰ تا ۱۸۰ میکرون: مناسب گلخانه‌های کوچک یا مناطق با آب‌وهوای معتدل، عمر ۱ تا ۲ سال.
• ۱۸۰ تا ۲۰۰ میکرون: ضخامت استاندارد، تعادل میان قیمت، استحکام و عبور نور، عمر ۲ تا ۳ سال.
• ۲۰۰ تا ۲۲۰ میکرون: انتخاب محبوب گلخانه‌های صنعتی، مقاوم در برابر باد و برف، عمر ۳ تا ۵ سال.
• ۲۴۰ تا ۳۰۰ میکرون: بسیار مقاوم، مناسب مناطق بادخیز و شرایط سخت، عمر بیش از ۵ سال.

 پیشنهاد ضخامت بر اساس نوع گلخانه

نوع گلخانه	ضخامت پیشنهادی (میکرون)
گلخانه‌های کوچک خانگی	۱۵۰ تا ۱۸۰
گلخانه‌های صنعتی	۲۰۰ تا ۲۲۰
گلخانه‌های سردسیری و بادخیز	۲۲۰ تا ۲۸۰
پوشش کف (مالچ پلاستیکی)	۳۰ تا ۸۰

عرض‌های رایج پلاستیک گلخانه‌ ای

• ۴ متر: گلخانه‌های کوچک و خانگی، پوشش قفسه‌ها.
• ۶ متر: گلخانه‌های تونلی کوچک، کاهش درز اتصال.
• ۸ متر: گلخانه‌های متوسط، نصب آسان.
• ۱۰ متر: تونلی و قوسی بزرگ، نیاز کم‌تر به برش.
• ۱۲ متر: پرکاربردترین عرض صنعتی، بهبود عایق‌بندی.
• ۱۴ متر: گلخانه‌های پهن با حداقل درز.
• ۱۶ تا ۲۰ متر: گلخانه‌های بزرگ تجاری، نیازمند سازه قوی.

نوع سازه	عرض پیشنهادی (متر)
سازه تونلی یا قوسی کوچک	۸ تا ۱۰
گلخانه صنعتی تک‌دهنه	۱۰ تا ۱۲
گلخانه چنددهنه بزرگ	۱۴ به بالا
پوشش کف (مالچ)	۱ تا ۲

نکته: عرض بیشتر، درز کم‌تر و عایق‌بندی بهتر ایجاد می‌کند، اما نصب سخت‌تر و هزینه بالاتری دارد.

افزودنی‌های پلاستیک گلخانه

پوشش پلاستیکی گلخانه فقط یک لایه محافظ نیست؛ قلب سیستم مدیریت نور، دما و رطوبت شماست. انتخاب درست فیلم، یعنی کنترل بهتر انرژی و نور، کاهش تنش‌های دمایی شب‌و‌روز، و یک‌دست شدن رشد گیاهان. برای همین، سازندگانِ حرفه‌ای فیلم‌های گلخانه‌ای، ترکیب‌های چندلایه با افزودنی‌های هدفمند ارائه می‌کنند تا دوام، شفافیت و عملکرد بهینه تضمین شود. در این بازنویسی مرحله‌ای، همه چیز را از پایه تا پیشرفته مرور می‌کنیم: از افزودنی‌ها و ضخامت و عرض گرفته تا مدل‌های چندلایه، قیمت‌گذاری (کیلویی/متری) و انتخاب برند. تیترها را هم با نظم تازه‌تری می‌چینیم تا متن طبیعی‌تر و کاربردی‌تر شود.

۱) پخش‌کننده نور (LD)

مسئله بدون LD: اگر نور مستقیم و تیز به پوشش بخورد، روی برگ‌ها «نقطه‌های داغ» شکل می‌گیرد؛ سایه‌های شدید هم باعث می‌شود برخی بخش‌های تاج گیاه کمتر نور بگیرند. نتیجه؟ ناهمگونی رشد و ریسک سوختگی سطح برگ.

کارکرد LD: افزودنی‌های پخش‌کننده نور، پرتوهای ورودی را «پراکند» می‌کنند تا تابش از حالت نقطه‌ای به «پخش و ملایم» تبدیل شود. این یعنی نفوذ نور به لایه‌های زیرین تاج و کاهش سایه‌اندازیِ مزاحم.

مزیت در گلخانه:

• توزیع نور یکنواخت‌تر در حجم گیاه؛
• کاهش احتمال سوختگی برگ؛
• بهبود فتوسنتز در تمام سطوح تاج و ارتقای کیفیت محصول (یک‌دست‌تر شدن).

۲) کنترل‌کننده مادون‌قرمز (IR)

مسئله بدون IR: در روزهای آفتابی، گلخانه خیلی داغ می‌شود؛ شب‌ها اما گرمایش به سرعت هدر می‌رود. این نوسان، تنش دمایی شبانه‌روزی ایجاد می‌کند.

کارکرد IR: لایه‌های کنترل IR دو نقش دارند:

1. بخشی از IR خورشید را در روز بازتاب می‌دهند تا گرم‌شدن بیش از حد کاهش یابد؛
2. در شب، خروج پرتوهای IR از داخل را محدود می‌کنند تا گرما بهتر نگه داشته شود.

مزیت در گلخانه:

• ثبات دمایی بالاتر و کاهش شوک‌های حرارتی؛
• کمک به رشد پایدارتر و مدیریت آسان‌تر انرژی؛
• صرفه‌جویی در هزینه گرمایش/تهویه.

۳) ضد مه (Anti-Fog / Anti-Drip)

نداشتن Anti-Fog: بخار آبِ داخل گلخانه روی لایه پلاستیک «قطره» می‌شود؛ این قطرات پرتوی نور را پخش و مسدود می‌کنند، عبور نور کاهش می‌یابد و حتی چکیدن قطرات روی برگ‌ها می‌تواند بیماری‌های قارچی را تشدید کند.

کارکرد Anti-Fog: افزودنی ضد مه کشش‌سطحی را تغییر می‌دهد تا آب به جای قطره، به شکل یک فیلم نازک پیوسته روی سطح بنشیند؛ در این حالت، عبور نور حفظ می‌شود (در روزهای نمناک، گزارش می‌شود افت نور تا حد قابل‌توجهی کمتر گردد).

مزیت در گلخانه:

• نور پایدار حتی صبح‌های مرطوب یا بعد از آبیاری؛
• کاهش چکه بر روی اندام گیاهی و کمتر شدن ریسک قارچ و باکتری؛
• کیفیت نوری بهتر برای فتوسنتز پیوسته.

۴) پایدارکننده فرابنفش (UV Stabilizer مثل UVMBEVA)

نداشتن UV: تابش خورشید، زنجیره‌های پلی‌اتیلن (PE) را می‌شکند؛ فیلم زرد می‌شود، کدر می‌گردد و نهایتاً شکننده می‌شود—به‌خصوص در سازه‌هایی که چند فصل زیر آفتاب می‌مانند.

کارکرد UV: پایدارکننده‌های UV (از جمله خانواده UVMBEVA) با جذب/خنثی‌سازی بخش مخرب طیف UV، سرعت تخریب نوری را به‌طور جدی کاهش می‌دهند.

مزیت در گلخانه:

• افزایش عمر مفید فیلم تا چند فصل (بسته به فرمولاسیون و درصد افزودنی)؛
• حفظ شفافیت و استحکام و کاهش ترک‌خوردگی؛
• صرفه‌جویی اقتصادی چون نیاز به تعویض سالانه کاهش می‌یابد.

افزودنی	کارکرد فنی	مزیت در گلخانه	مشکل بدون افزودنی
پخش‌کننده نور (LD)	پراکندن پرتوها و کاهش نقاط داغ	نور یکنواخت‌تر، فتوسنتز بهتر، کاهش سوختگی برگ	سایه‌های شدید و داغی نقطه‌ای روی برگ
کنترل‌کننده مادون‌قرمز (IR)	بازتاب بخشی از IR در روز و نگهداشت حرارت در شب	ثبات دمایی، صرفه‌جویی انرژی، کاهش شوک حرارتی	گرم‌شدن زیاد روز و اتلاف سریع گرما در شب
ضد مه (Anti-Fog / Anti-Drip)	تبدیل قطره به لایه نازک آب برای عبور بهتر نور	نور پایدار، کاهش ریسک قارچ و بیماری	افت عبور نور، چکیدن قطرات روی گیاه
پایدارکننده UV (مانند UVMBEVA)	کاهش تخریب نوری پلی‌اتیلن توسط UV	افزایش عمر مفید، کاهش زردی/کدری و شکنندگی	زردشدگی، کدری، ترک‌خوردگی و تعویض‌های زودهنگام

 

قیمت‌گذاری نایلون گلخانه‌ ای و عوامل مؤثر بر آن

هزینه نهایی پوشش گلخانه تنها به یک عدد «قیمت هر متر» یا «هر کیلو» محدود نمی‌شود؛ فاکتورهایی مثل ضخامت، عرض رول، درصد افزودنی‌های خاص (UV، ضد مه، IR و…)، کیفیت مواد اولیه و حتی فصل خرید روی قیمت تأثیر می‌گذارند. اگر این عوامل را بشناسید، قبل از خرید می‌توانید بودجه را دقیق‌تر پیش‌بینی کنید و از هزینه‌های اضافی جلوگیری کنید.

۱) قیمت هر متر پلاستیک گلخانه‌ ای

قیمت هر متر نایلون با توجه به عرض و درصد افزودنی متفاوت است.

چون وزن رول‌ها بر اساس مساحت محاسبه می‌شود، هر ۵ مترمربع تقریباً معادل ۱ کیلوگرم است.
مثال: نایلون با عرض ۱۰ متر و طول ۵۰ متر → مساحت ۵۰۰ مترمربع → وزن تقریبی ۱۱۷ کیلوگرم.

۲) قیمت هر کیلو نایلون گلخانه‌ای

بسیاری از فروشندگان قیمت را به‌صورت «کیلویی» اعلام می‌کنند.
نمونه‌ها:

نایلون گلخانه، 3٪ UV → حدود 84/500 تومان به ازای هر کیلوگرم.

نایلون گلخانه، 5٪ UV → حدود 89/500 تومان به ازای هر کیلوگرم.

۳) عوامل اصلی که قیمت پلاستیک گلخانه را بالا یا پایین می‌برند

فهرست بر اساس اهمیت برای مصرف کننده:

الف) ضخامت و تعداد لایه‌ها پلاستیک گلخانه

• ضخامت‌های بالاتر (مثلاً ۲۲۰ میکرون) دوام بیشتری دارند و گران‌تر هستند.
• نایلون‌های چندلایه (۳ یا ۵ لایه) به دلیل استحکام و کارایی بالاتر، قیمت بیشتری دارند.

ب) افزودنی‌ها و فرمولاسیون

• UV: افزایش طول عمر و مقاومت نایلون.
• Anti-Fog: جلوگیری از مه‌گرفتگی و کاهش بیماری‌ها.
• IR: کنترل دمای داخل.
• آنتی‌باکتری/آنتی‌ویروس: کاهش عوامل بیماری‌زا.

هرچه درصد افزودنی بیشتر باشد، قیمت بالاتر می‌رود.

ج) ابعاد رول

• عرض‌های بزرگ‌تر (۱۰، ۱۲، ۱۴ متر و بالاتر) قیمت هر مترمربع را افزایش می‌دهند.
• رول‌های طولانی‌تر معمولاً صرفه اقتصادی بیشتری دارند.

د) کیفیت مواد اولیه

• مواد نو و درجه یک قیمت بالاتر ولی عمر بیشتر دارند.
• مواد بازیافتی ارزان‌تر اما کوتاه‌عمر هستند.

هـ) نوسانات بازار

• قیمت پلی‌اتیلن وابسته به نرخ ارز و قیمت جهانی پتروشیمی است.
• در فصل‌های پیک (پاییز و زمستان)، قیمت معمولاً بالا می‌رود.

جنس	بر پایه پلی اتیلن (PE)
رنگ	شفاف، رنگی
ضخامت	30 تا 300 میکرون
ابعاد	از عرض 10 تا 80 سانتی متر